X
تبلیغات
تدبیر و امید
تدبیر و امید مقالات کشاورزی، عکس، خبر و ...
تاثير رطوبت، نوع محصول، سرعت و جهت كندن بر نيرو و انرژي لازم براي كندن دانه زيره سبز

 

 

محمد حسين سعيدي راد، احمد طباطبائي فر، سيد عليمحمد برقعي و فوژان بديعي 1

چكيده

زيره سبزگياهي يكساله و يكي از گياهان زراعي مستعد براي مناطق خشك و نيمه خشك ايران است. زيره سبز بدليل نياز آبي كم و طول فصل رشد كوتاه در سال هاي اخير مورد توجه كشاورزان قرار گرفته است. هم اكنون برداشت اين محصول بطريقه سنتي و با دست يا داس انجام مي شود. پس از برداشت بوته ها، محصول خرمن شده تا كاملا خشك شود آنگاه با چوب دست و يا حركت چهارپايان و تراكتورهاي كوچك از روي خرمن، محصول را مي كوبند. مكانيزه شدن مراحل مختلف برداشت اين محصول مستلزم شناخت كامل خصوصيات فيزيكي و مكانيكي آن مي باشد. از مهمترين اين خصوصيات كه در برداشت بوته از زمين و همچنين كوبيدن محصول نقش مهمي ايفا مي نمايد نيرو و انرژي لازم براي كندن دانه زيره از بوته مي باشد. لذا در اين تحقيق اثرات رطوبت 200 و 500 ميلي متر بر دقيقه)، جهت كندن در دو سطح (در ، 13 و 22 درصد)، سرعت كندن در سه سطح( 50 /5 ،5/ در سه سطح ( 9 جهت و عمود بر محور طولي دانه) و نوع محصول در دو سطح (ديم و آبي) بر روي نيرو و انرژي لازم براي جدا كردن دانه از بوته بررسي شدند. نتايج نشان داد كه تاثير تيمارهاي سرعت كندن و رطوبت بر روي نيرو و انرژي لازم براي كندن دانه زيره در سطح احتمال 1% معني داراست. ولي فاكتور نوع محصول تاثير معني داري را نشان نداد. همچنين اثرات متقابل رطوبت در جهت كندن و رطوبت در سرعت كندن در سطح احتمال 5% معني دار شدند. مشخص گرديد رطوبت مهمترين فاكتوري است كه نيرو و انر ژي مورد نياز براي كندن دانه زيره را تحت تاثير قرار مي دهد و با افزايش رطوبت، نيرو و انر ژي مورد نياز براي كندن دانه افزايش مي يابد. نتايج 5 درصد مي / بررسي اثرات دوگانه جهت كندن و رطوبت نشان داد كه بيشترين اختلاف بين سطوح مختلف جهت كندن، در رطوبت 9 باشد كه در اين سطح، اختلاف بين نيروي و انرژي مورد نياز براي كندن دانه، در دو جهت محور دانه و عمود بر محور دانه در سطح احتمال 5% معني دار شده و بررسي اثرات دوگانه سرعت و رطوبت نشان داد كه كمترين اختلاف بين سطوح مختلف سرعت، در 13 درصد، اختلاف بين هر سه سطح سرعت معني دار بوده و بيشترين تاثير سرعت / 5 درصد مي باشد. اما در سطح رطوبت 5 / رطوبت 9 بر انرژي كندن دانه زيره در اين رطوبت است.

واژه هاي كليدي

زيره سبز- خصوصيات فيزيكي و مكانيكي- نيرو و انرژي كندن دانه

- ١ به ترتيب : دانشجوي دكتري مكانيك ماشين هاي كشاورزي دانشگاه تهران، دانشيار دانشكده مهندسي بيوسيستم دانشگاه تهران، استاد دانشكده مهندسي

بيوسيستم دانشگاه تهران و استاديار موسسه تحقيقات فني و مهندسي كشاورزي.


? رضا شهولی | در یکشنبه بیست و پنجم دی 1390 ساعت 9:57 | پیوند |
ماش سبز(vigna radiate)

 

1- مقدمه

به این گیاه در فارسی ماش سبز و یا ماش می گویند و در انگلیسی آن راgreen gram mung bean ,   ویاgolden gram می گویند نام علمی قدیمی آن نیز phaseol us  aurus  بوده است. این گیاه بطور وسیعی در هندوستان و برمه کاشته می شود. بومی هندوستان است اما در چین، ایران، ژاپن، امریکا، سریلانکا، ویتنام و تا حد کمی در بعضی از قسمتهای افریقا می روید. سطح زیر کشت آن در دنیا حدود 5/2 میلیون هکتار است وسالانه 8/0 میلیون تن دانه تولید می کند. دانه ماش از نظر مواد پروتئینی غنی است و در مقایسه با گونه های آمریکایی قابل هضم و خوشمزه تر است دانه های آن را بصورت پخته در تهیه سوپ، برنج، آبگوشت و غیره مصرف می کنند. جوانه های سبز شده ی آن سرشار از ویتامین ث  است و در تهیه انواع سالاد و غذاها در چین هواداران بسیاری دارد. ماش همچنین علوفه­ی خوش خوراکی برای دامها است و به خوبی سیلو میشود. کشت آن به عنوان کود سبز جهت تقویت زمین معمول است.

2.  خصوصیات مرفولوژیکی

ماش گیاهی است یکساله به شکل بوته ای یا بالارونده، ریشه های آن مستقیم و قدری منشعب هستند. ساقه ها راست، ظریف، منشعب، کرکدار، به رنگ سبز روشن و به ارتفاع 45 تا90  سانتیمتر میباشند. گل آذین آن بصورت خوشه وگلهای آن که به رنگ لیمویی زرد میباشند برروی دمگل بلندی قرار گرفته اند.

 

غلافهای آن باریک. استوانه ای وکرکداربوده که قبل ازرسیدن سبز روشن یا سبز تیره وبه هنگام رسیدن .سبز مایل به قهوه ای یا سیاه رنگ می شود. درهر بوته 2تا 8 غلاف و در هر غلاف 10تا 20بذر به رنگ سبزطلایی قهوه ای و سیاه دیده می شوند. وزن هزاردانه ی آن 20تا 40گرم است.

 

3- خصوصیات اکولوژیکی

ماش گیاهی است گرمسیری که معمولا دردمای بالاتر از 16درجه سانتیگراد رشد می کند و دردمای کمتراز 1- درجه از بین می رود. این گیاه تابستانه بوده و دارای نیاز حرارتی زیادی است. انواع پاکوتاه ماش نسبت به انواع پابلند آن به درجه حرارت کمتری نیاز دارد. درجه حرارت لازم برای جوانه زدن آن 8 درجه ی سانتیگراد است و چنانچه در طول رشد دما کمتر از 12 درجه باشد بخوبی رشد نمی کند .مجموع درجه حرارت لازم برای ارقام دیررس آن  2300 الی   2400 ارقام متوسط رس 1800 تا  2000 و ارقام زودرس 1600تا 1800درجه سانتیگراد متغیراست. درمناطق خشک نیمه گرمسیر و گرمسیر(افغانستان ، ایران ، جمهوری آسیای مرکزی شوروی ) فقط تحت شرایط آبی محصول می دهد. درمناطق مرطوب گرمسیری هندوستان ماش هم در فصل مرطوب و هم درفصل خشک کاشته می شود. درفصل مرطوب نیازی به آبیاری آن نیست اما در فصل خشک تا 5  باران را آبیاری (2000تا 4500متر مکعب درهکتار) می کنند. این گیاه به خشکی مقاوم بوده و به ماندابی حساس است.

ماش گیاهی است روزکوتاه اما تعدادکمی از واریته های آن به طول روز بی تفاوت هستند. معمولا آن را 3 ماه بعداز کاشت برداشت می کنند. درمناطق گرمسیری اغلب آن را بصورت درهم با سایر غلات می­کارند. 

4- عملیات زراعی

ماش را در انواع خاک ها می کارند ولی دراراضی سبک و غنی ازمواد آلی یا خاکهای شنی رسی عملکرد آن بیشتر است. به خاکهای بیش از حد مرطوب حساس بوده و در خاکهای گرم وخشک محصول خوبی تولید می کنند. این گیاه به ازت و فسفر واکنش نشان می دهد. جدول زیر نتیجه مطالعات اثر مقادیر متفاوت ازت و فسفر بر خصوصیات مختلف ماش است.

تیمار

(کیلوگرم در هکتار)

تعداد غلاف در گیاه

تعداد بذر در غلاف

وزن هزاردانه

ازت

0

11.7

9.6

23.4

10

13.6

10.4

24.9

20

15.9

10.9

24.9

30

11.9

10.1

26.5

فسفر

0

10.3

9.3

23.7

20

12.6

10.1

25.4

40

14.3

10.4

26

60

15.9

11

26.8

 

 افزایش ازت تا20 کیلوگرم درهکتارمحصول گیاه را افزایش می دهد حال آنکه افزایش فسفر از 0تا60 کیلوگرم در هکتار محصول دانه را افزایش داده است. چون ماش گیاهی است تابستانه و وجینی لذا باید در پاییز سال قبل برای کاشت آن زمین را به عمق 25 تا30 سانتیمتر شخم زد و اگرکود دامی لازم باشد باید همراه این شخم به زمین داد.ُ در بهار سال بعد به عمق   10تا20 سانتیمتر شخمی متوسط زده می شود. معمولا بذرهای آن را به سه روش دستپاش ،کپه ای و خطی می کنند. مقدار بذر لازم بسته به جنس خاک ، روش کاشت و اندازه ی بذر متفاوت بوده و معمولا بین 30 تا40 کیلوگرم بذر مصرف می کنند. در ایران این گیاه پس از برداشت جو یا گیاه کاشته می شود و در پاییز هنگامی که دانه های آن سفت و غلافهای آن زرد یا سیاه شدند محصول آن را در چند نوبت برداشت می کنند. مقدار عملکرد آن از 400 تا 700 کیلوگرم در هکتار متفاوت بوده و تا 1500کیلوگرم در هکتار می توان از آن محصول گرفت.

ارقام ماش در ایران:

1- ماش گوهر: به رنگ سبز روشن و قلوه ای شکل، وزن 1000 دانه 25 گرم ،تا حدودی مقاوم به امراض، طول مدت رشد 75 روز.

2- ماش پرتو: به رنگ سبز تیره و گرد، مقاوم به امراض، وزن  1000 دانه 40 گرم، طول مدت رشد 73 روز.

3- ماش مهر: به رنگ سبز روشن و استوانه ای شکل ، مقاوم به امراض، وزن هزار دانه 48 گرم،طول مدت رشد 80 روز.

5- مبارزه با آفات، بیماریها و عافهای هرز

بیماریها:

1- بیماری مرگ گیاهچه ی ماش: قارچ رایزوکتینا باعث پوسیدگی بذر و مرگ گیاهچه می شود. لذا بذرها را با قارچکش های مناسب مثل تتراکلروتیابندازول به نسبت 2 گرم برای هر کیلوگرم بذر استفاده می کنند.

2- بیماری ویروسی موزاییک ماش : این ویروس باعث لک و پیس شدن ، پیچدگی و بد شکلی برگها و ضعف بوته می شود. این ویروس از راه بذر منتقل شده و عامل انتشار آن شته ها هستند.

3- بیماری ویروسی موزاییک یونجه : لکه های زرد رنگی بر روی ماش بوجود می آید. عامل انتقال آن از روی یونجه به ماش ، شته ها هستند.

از آفات عمده سوسک مکزیکی ، شپشک و سوسک برگخوار را می توان نام برد. برای مبارزه نیز می توان از یک سم تماسی مانند مالاتیون استفاده نمود.

علفهای هرز

 علفهای هرز این گیاه مشابه دیگر حبوبات است.خردل وحشی، تاجریزی، زلف پیر، و کیسه کشیش از علفهای هرز مهم در زراعت ماش می باشند. معمولا قبل از کاشت از ترفلان و اپتام استفاده می شود. بعد از کاشت نیز از علفکش داینوسب آمین استفاده می شود.

6- ترکیب شیمیایی و ارزش غذایی

دانه ماش از نظر ویتامین و مواد پروتینی غنی است و جزو علوفه های خوشخوراک دامها محسوب می شود. این گیاه باعث ازدیاد شیر دامها ، خصوصا میشهای بره دار می شود. ماش در موقع گل دادن مورد علاقه اغلب دامها است. اما هنگامیک دانه بست فقط اسب و گوسفند از ان استفاده می کنند. بالاترین مقدار پروتئین ان بین گل دادن و دانه بستن آنها است. لذا به هنگام گل دادن مجموع شاخ و برگ آن را برداشت، خورد و سیلو می کنند. بذرهای خشک آن تقریبا دارای 7/9درصد آب، 6/23 درصد پروتئین ،2/1 درصد چربی ، 2/58 درصد هیدرات کربن، 3/3 درصد فیبر خام و4 درصد خاکستر هستند.

 

منابع

1. بهداد،ا.1360. بیماریهای گیاهان زراعی ایران.

2.طباطبایی، م. 1365. گیاهشناسی کاربدی برای کشاورزی و منابع طبیعی، جهاد دانشگاهی تهران

3.کوچکی، عوض و بنایان اول محمد.1381. زراعت حبوبات، جهاد دانشگاهی مشهد،صفحات223-224.

4. مجنون حسینی، ن.1367. ماش نباتی تابستانه، مجله زیتون شماره 81 صفحات16 و 17.

5. سایت اینترنتی  http://www.sid.ir


? رضا شهولی | در شنبه بیست و چهارم مرداد 1388 ساعت 22:14 | پیوند |
این گرد و غبارها از کجا سرچشمه گرفته‌اند؟
در حالی که شهرهای آبادان و خرمشهر و برخی از نواحی خوزستان در سه سال گذشته، در معرض شدیدترین شرایط بد جوی پدید آمده از گرد و غبار ناشی از کشورهای عربستان و عراق بوده‌اند، هم‌اکنون به نظر می‌رسد با در معرض خطر قرار گرفتن پایتخت و برخی شهرهای مهم، دولت به فکر این افتاده است که برای این معضل زیست‌محیطی که کانون آن در بیرون از کشور است، کارهایی انجام دهد.

به گزارش خبرنگار «تابناک»، مردم آبادان و خرمشهر در واکنش به تعطیلی تهران و برخی از شهرها می‌گویند، آیا به راستی، جان و سلامتی برخی از هم‌وطنانمان به دلیل این که در مرکز کشور هستند، از جان و سلامتی مردم مناطق مرزی خوزستان و به ویژه شهرهای آبادان و خرمشهر برتر و بالاتر است؟ و چرا فقط در تهران، می‌توان از ماسک‌های رایگان استفاده کرد؟

نکته قابل توجه این که همچنان سایه دستاوردهای شوم حکومت صدام معدوم بر سر شهرهای آبادان و خرمشهر احساس می‌شود.

بنابر این گزارش، در حالی که رئیس سازمان محیط زیست کشور، ادعا می‌کند، کانون گرد و غبارهای اخیر در غرب و شمال غرب بغداد بوده است، باید گفت، همچنان مسئولان دولتی و به ویژه سازمان محیط زیست، نگاه درستی به این پدیده که ناشی از گرم شدن هوای زمین و خشکسالی‌های اخیر در مناطق جنوبی و مرکزی عراق و همچنین مناطق غربی و شمالی عربستان سعودی است، ندارند و این وضعیت بغرنج که گاه از سوی آفریقا نیز تقویت می‌شود، سه سال است، بخشی از خوزستان و به ویژه شهرهای جنوبی آن را به شدت آزار می‌دهد.

بر پایه اطلاعات به دست آمده، سی و پنج سال حکومت بعثی‌ها در عراق و دشمنی بعثی‌‌ها با شیعیان، باعث شده است تا مناطق مرتعی و هورهای عراق، خشکیده و به بیابان تبدیل شود.

البته باید توجه داشت که وقوع درگیری‌های داخلی در عراق و همچنین جنگ هشت ساله با ایران، به صورت کامل نخلستان‌های استان بصره و بخش‌های گسترده‌ای از نخلستان‌های آبادان و خرمشهر را نابود کرده است.

شواهد حاکی است، این پدیده با راه‌اندازی سد‌های بزرگ توسط دولت‌های ترکیه و سوریه بر سرمنشأهای رودخانه‌‌های دجله و فرات، باعث کمبود آب در این دو رودخانه بزرگ عراق نیز شده که عدم بارندگی و خشکسالی‌های اخیر نیز ابعاد گسترده‌ای پیدا کرده است.

گفتنی است، وضعیت در عراق، به اندازه‌ای بغرنج است که استان بصره این کشور و برخی از استان‌های جنوبی و مرکزی آن که روزگاری سبزی و صیفی برخی از کشورهای حوزه خلیج فارس و منطقه را تأمین می‌کردند، هم‌اکنون خود واردکننده این محصولات از ایران شده‌اند.

در عربستان نیز با وجود این که برخی شهرها و مناطق مهم این کشور با بهره‌گیری از تکنولوژی پیشرفته دارای گستره مطلوب شده‌اند، دولت عربستان بنا به دلایل نامشخصی که به ظاهر دلیل اصلی آن می‌تواند، هزینه‌های هنگفت باشد، مناطق بیابانی خود را که در معرض اصلی جریانات گرد و غبار اخیر است، به حال خود رها کرده است.

البته در روند دفعی عربستان، مناطق صحرایی این کشور، یک دژ طبیعی برای دفاع از این کشور نیز به شمار می‌رود.

از سوی دیگر، پدیده گرد و غبار از مرکز آفریقا و به ویژه از کشور سودان که همراه با جریان شدید باد نیز هست با گذر از دریای سرخ و پیوستن به توده گرد و غبار در عربستان به این پدیده به شدت می‌افزاید.

با یک نگاه عمیق‌تر به مناطق بیابانی و رملی استان بصره عراق، در‌می‌یابیم که نیروهای آمریکایی در دو جنگ پی‌درپی در سال‌های 1991 میلادی و 2003 میلادی، استفاده گسترده نیروهای آمریکایی از سلا‌ح‌های دربردارنده اورانیوم ضعیف شده و انواع بمب‌های فسفری را شاهد بوده است؛ ضمن آن که استفاده دشمن بعثی در جنگ هشت ساله از سلاح‌های غیرمتعارف که در آنها جیوه و سرب کاربرد داشته است، خاک مناطق مرزی با ایران و کویت را نیز آلوده کرده است که البته هیچ گاه مسئولان امر در ایران در این باره توضیحی نداده‌اند.

هم‌اکنون باید به مسئولان محیط زیست و دولت نهم یادآور شد که چرا این قدر دیر به فکر حل این معضل افتاده‌اند؟

گفتنی است به نظر می‌رسد، ایجاد یک سازمان منطقه‌ای محیط زیست بین کشورهای منطقه به ویژه عربستان، جمهوری اسلامی ایران، عراق، ترکیه، سوریه، اردن و کویت برای چیره شدن بر این پدیده الزامی است.

همچنین در این زمینه لازم است که ناتوانی دولت عراق برای بیابان‌زدایی و برخورد با این پدیده نیز باید به طور جد تعقیب شود، ضمن آن که سازمان ملل متحد نیز باید در این مجمع حضوری فعال داشته باشند.

? رضا شهولی | در سه شنبه شانزدهم تیر 1388 ساعت 18:25 | پیوند |
جو

مقدمه

 جو با نام علمي )2N=14  )  (Hordeum Vulgar  ) يكي از مهمترين گياهان خانواده غلات  مي باشد  و از نظر ميزان توليد در مرتبه پنجم پس از گندم و برنج و ذرت و سيب زميني (FAO1995 ) قرار دارد . گياه جو  در ابتدا فقط به عنوان علوفه مورد استفاده قرار مي گرفت . اما امروز به طور گسترده در تغذيه انسان و بالاخص در تهيه نوشيدني ها و مالت به كار مي رود. جو به دو گروه 2 رديفه و 6 رديفه تقسيم مي شود. جو 2 رديفه بيشتر در صنعت مالت سازي و6 رديفه در صنايع غذايي بكار مي رود و داراي عملكرد بالاتري نيز مي باشد. منشاء واقعی جو هنوز ناشناخته است. اما بسیاری از محققین، خاستگاه این گیاه را کوه های زاگرس در غرب ایران، آناتولی جنوبی و فلسطین می دانند. بر پایه نظریه والیوف، مبداء جوی ریشک دار و غلاف دار، کشور اتیوپی و شمال آفریقا و مبداء نوع بدون ریشک، ریشک کوتاه و کلاهک دار، آسیای جنوب شرقی، به ویژه چین، ژاپن و تبت است.

جو برای تعداد زیادی از مردمان نواحی سردسیر و خشک به خصوص خاور میانه و شمال آفریقا منبع غذایی مهمی به شمار می رود. البته امروزه بیشتر برای خوراک دام و تهیه ی فراورده های تخمیری از این گیاه استفاده می کنند.

جو یکی از غلات مهم در جهان است که به عنوان غذا مورد استفاده بشر و حیوانات قرار می گیرد. این گیاه علفی متعلق به خانواده گرامینه (گندمیان) می باشد. و دارای انواع زراعی و وحشی می باشد.

گونه های زراعی جو سه دسته هستند: شش پر، دوپر و جوی چهار پر. این گیاه نسبت به گندم سازگارتر بوده و در همه نواحی معتدل و در بسیاری از نقاط سردسیر هم به عمل می آید. در دیم زارهایی که رطوبت خاک و بارندگی برای رشد گندم ناکافی باشد، جو می تواند جایگزین آن شود.

گیاهشناسی

ساقه جو مانند دیگر گندمیان، توخالی بوده و ارتفاع آن بر حسب شرایط محیطی، بین 30 تا 120 سانتی متر است. این ساقه بین 5 تا 10 برگ دارد که به طور متناوب در دو طرف ساقه قرار گرفته اند. برگ جو هم مانند دیگر گندمیان، دارای غلاف، پهنک، زبانک و گوشواره است. غلاف علاوه بر انجام فعالیت فتوسنتزی، در استحکام ساقه هم نقش دارد.

در امتداد ساقه، محور سنبله قرار دارد. سنبله از مجموع سنبلچه ها و هر سنبله از یک گلچه تشکیل یافته است. دانه، داخل گلچه تشکیل می گردد. پوشینک های داخلی و خارجی گلچه، هنگام رسیدن دانه به آن چسبیده و حتی موقع برداشت هم جدا نمی شوند. زمانی که دانه به تدریج رطوبت خود را از دست می دهد، حجم آن کم شده و پوشینک داخلی چین می خورد. میزان این چین خوردگی، مرغوبیت محصول جو را نشان می دهد، بدین ترتیب که هر چه چین ها بیشتر باشد به همان اندازه پوشینک نازک تر است و در نتیجه بهتر می توان از این نوع دانه جو در صنایع تخمیر استفاده نمود چون نرم تر است.

 ساختمان شيميايي دانه جو :

ساختمان شيميايي دانه جو  به عوامل متعددي همچون رقم و نوع گياه و شرايط محيطي بستگي داشته و بطوركلي شامل قند ها، پروتين، چربي و خاكستر مي باشد .

كربوهيدراتها :كربوهيدراتها  تركيب  اصلي دانه جو مي باشد كه بيش از 80  درصد وزن خشك گياه را تشكيل مي دهند .

عمده كربوهيدراتهاي موجوددرجو لخت را نشاسته تشكيل داده و سايركربوهيدراتها  شامل پنتوزان، بتاگلوكان، سلولز، و ميزان كمي از تك قندي ها و دو قندي ها مي باشد . جو لخت از نظر ميزان بتاگلوكان درسطح پايين تري قرار داشته  وحداكثر مقدارآن به حدود  16 درصد مي رسد. در حاليكه ميزان آن درجهاي  معمولي بين 30 -35  درصد مي باشد.  ميزان  بتاگلوكان در جو بسيارمهم  بوده زيرا  مقدار آن كه آبدوست مي باشد نيز باعث افزايش حلاليت و در نتيجه  افزايش چسبندگي و ايجاد مشكل ويسكوزيته گوارشي در جانوران تك معده اي و كاهش قابليت هضم مواد غذايي مي شود. بخش  اعظم  سلولز در دانه  و پوسته جو قرار داشته كه بوسيله آسياب نمودن كاهش مي يابد. جو لخت در هنگام خرمنكوبي نيز داراي  ميزان سلولز پايين تري از جو معمولي مي باشد.

چربي : دانه جو معمولا بين  2-4  درصد چربي داشته كه مهمترين آن تري گليسيريد ها هستندكه به ميزان  79-1/73 درصد ازكل چربي ها را شامل مي شود. 77% چربي ها درآندوسپرم ذخيره شده اند .

پروتئين : ميزان پروتئين درجو متفاوت بوده كه از 8 % در جو هاي معمولي تا 20 % در جو لخت  است. پروتئين ذخيره موجود در جو هيدروژن بوده كه مقدارآن از اسيدآمينه ليزين كمتر مي باشد. با  افزايش پروتئين كاهش اسيد آمينه ليزين همراه خواهد بود.

تركيب و ارزش غذايي : ارزش غذايي جو لخت بالاتر از جو معمولي است. درصد فيبر پايين و پروتئين بالاي آن  از مزيت هاي اين نوع مي باشد . درصدآمينو اسيدها بويژه لزين آن نسبت به ذرت بالاتر است. وجود مواد بازدارنده در جو معمولي مصرف آن را درتغذيه طيور محدود  نموده بطوريكه استفاده زياد ازجو معمولي در تركيب تغذيه طيورسبب كاهش قابليت هضم خوراك،كندي سرعت عبور مواد غذايي درمجراي گوارشي  طيور وكاهش هضم چربي، چسبنگي در مدفوع و مصرف زياد آب  و اسهال در مرغ ميگردد. در جو بدون پوشينه چون الياف  پايين مي باشد (پايينتر از فيبر ذرت) و مواد  باز دارنده كمتري دارد . مصرف آن درتغذيه طيور مشكلات فوق را در برنخواهد داشت.

تفاوت ظاهري جو بدون پوشينه با جو معمولي :

بعد از ظهور خوشه در جو بدون پوشينه وجود يك يا چند انحنا روي ساقه در حد فاصله بين برگ پرچم تا خوشه جو لخت را از ساير ارقام جو معمولي كه كشت مي گردند متمايز مي سازد. با استفاده از اين صفت مي توان در مزارع بذري جو بدون پوشينه ارقام معمولي را شناسايي وحذف نمود. تفاوت ديگر اين است كه دانه ها در جو بدون پوشينه هنگام رسيدن همانند دانه گندم در  داخل پوشينه  بصورت آزاد  قرار گرفته و در حين خرمن كوبي جدا مي گردد. حال آنكه جو معمولي بدون پوشينه ها  به دانه چسبيده و حدود  10 تا 14  درصد وزن دانه را شامل مي گردد.

عمليات كاشت :

کاشت جو از طریق بذركاري به صورت دست پاش و يا به وسيله بذر كارها  بطور خطي انجام  مي پذيرد. در مزارعي كه  خوب آماده  نشده اند و داراي علف  هرز مي باشند طريقه  دست افشاني به رديفكاري ارجعيت دارد. فواصل  بوته ها در كشت دست پاش يكنواخت  بوده در حاليكه در كشت هاي خطي فواصل زيادي بين خطوط خالي مانده وعلفهاي هرز فرصتي براي حضور بدست مي آورند. بذر كاري  در مزارع  مكانيزه  به وسيله  بذر افشان بسيارارزان تر و سريع تر  انجام مي گيرد. به همين دليل از كود پاشهاي  سانتريوفوژ  به عنوان بذر افشان و براي زير خاك كردن بذر از ديسك استفاده مي گردد .

عمق بذر:عمق بذر در خاك به عواملي نظيرزراعت ديم وآبي ،كيفيت زمين و ...  بستگي داشته كه حداكثر5 تا 6 سانتيمتر خواهد بود. در اراضي ديم عمق كاشت زيادتر بوده تا بذر براي روئيدن از رطوبت بيشتراعماق استفاده نمايد. در اراضي حاصلخيز و مرغوب بذر درعمق كمتري كاشته شده و جوانه ها زودتر ازخاك بيرون مي آيند. اما در زمين هاي نا هموار بذر در عمق  بيشتري قرار گرفته تا شرايط خاك مشكلي در جوانه زني بذر ايجاد نكند.

آبياري مزرعه : در نقاط مختلف كشوربسته به شرايط آب و  هوايي مزرعه جو را چند بار آبياري ميكنندكه تعدادآن  از 3 تا 6 مرحله متفاوت مي باشد . مراحل آبياري به شرح ذيل است :

1- براي سبز شدن (خاك آب )

2- براي ظهور ساقه ( ساق آب )

3- براي بيرون آمدن خوشه ( خوشه آب )

4- آبي كه در موقع رسيدن پرچم و مادگي و عمل تلقيح مي دهند ( گل آب )

5- آبي كه در موقع رسيدن دانه ها مي دهند و موسوم به ( دان آب ) مي باشد

تناوب زراعي :جو در تناوب با نباتات روغني وگياهان وجيني مور د استفاده واقع ميشو د. از آنجايي كه جو در مقابل عوامل نا مساعد جوي وخشكي وگرما وشوري و عوامل نامساعد خاك مقاوم ترازگندم است. براي احياي اراضي خصوصا خاك هاي شورآن را در اول تناوب قرار مي دهند.

تراكم مناسب : حداكثرعملكرد دانه غلات ازتراكم گياهي كمتر از 200  بوته درمتر مربع بدست مي آيد. لذا افزايش در ميزان بذر بيش از آنكه  موجب افزايش توليدگردد باعث افزايش هزينه هاي توليد بدون افزايش عملكرد مي شود. از سوي ديگر تراكم بوته مستقر در زمين كه از تعداد بذر معيني بدست مي آيد بسته  به فصل، نوع خاك و ..... در يك  مزرعه متفاوت خواهد بود . در مديريت بهينه انتظار  استقرار 80 درصد بذر هاي كاشته شده معقول است اما حتي در كارهاي آزمايشگاهي و به  هنگام  نامساعد بودن شرايط خاك يا شيوع غير متعارف بيماريها وآفات استقراركمتر از  25  درصد از  بذور نيز ديده شده است . در نتيجه در توصيه مقادير بذر براي غله كاران درصد مناسبي براي افت و استقرار به منظور تضمين حداكثر عملكرد گياه سبز  در نظرگرفته مي شود. به عنوان مثال   400  بوته درمترمربع به طورمعمول براي دستيابي به جمعيت بهينه گندم زمستانه كه در شمال اروپا كشت مي شود توصيه شده و بطورمتوسط حدود 200 تا 300 بوته در مترمربع كافي خواهد بود و اين در حالي است كه بر خلاف علاقه فراوان به حداقل  تراكم بوته زراعي براي دستيابي به حداكثرعملكرد هنوز ميزان بذرتوصيه شده بر حسب كيلوگرم درهكتاربيان مي شود. با توجه به اين واقعيت كه  ميانگين وزن دانه گياهان زراعي درارقام وفصول مختلف ممكن است متفاوت باشد احتمال برآورد ميزان بذروتراكم مناسب مشكل خواهد بود.

عمليات زراعي( تهيه زمين ) :آماده كردن زمين مستلزم اجراي عمليات  شخم  و ديسك به همراه نرم كردن خاك و از بين  بردن كلوخه ها مي باشد. بعد از آماده شدن زمين مبادرت به كشت  نموده كه  بر اساس آبي يا  ديم  بودن عرصه نوع كشت رديفي و يا دستپاش و سيستم آبياري انتخاب مي گردد .

سازگاری گیاه جو

از لحاظ سازگاري با شرايط محيطي جو وضعيت خوبي را به دليل قدرت تحمل شوري آن نسبت به ساير غلات دارا مي باشد. كشت جو بدون پوشينه در دو دهه اخير در كانادا و اروپا گسترش يافته و كاربرد آن جهت تغذيه طيور رو به افزايش يافته است. سابقه كشت  اين محصول  در ايران  به  بيش از 30 سال مي رسد و  در حال حاضر در استان هاي كرمان ،يزد، مركزي ،سيستان وبلوچستان،كرمانشاه، ايلام، اصفهان وگلستان درسطح محدودي كشت مي شود. جو بدون پوشينه با نام هاي محمدي، پيغمبري، مكه اي بين كشاورزان معروف است واحتمالاً منشأ آن مناطق خشك عربستان بوده و از آنجا به مناطق مختلف كشور آورده  شده  است. عملكرد آن در اغلب موارد بيش از عملكرد جو معمولي است و يكي از محاسن  اين جو عدم ريزش  دانه پس  از رسيدن است. استفاده  از جو بدون  پوشينه و تريتيكاله جايگزين خوبي جهت جبران كمبود  ذرت  و گندم  وارداتي  دركشور مي باشند . با توجه به ارزش غذايي جو لخت  در تغذيه  طيور  و امكان توليد  اين محصول در كشور و با عنايت به اينكه كشور ايران جزو مناطق نيمه خشك مي باشد استفاده از بارندگي هاي زمستانه  در زراعت هاي پاييزه و زمستانه در اولويت قرار مي گيرد. بنابراين  جايگزين نمودن جو لخت به جاي ذرت  دانه اي  در تغذيه طيور از اهميت و جايگاه خاصي بر خوردار مي باشد.

جو یکی از سازگارترین غلات است که در شرایط آب و هوایی مساعد، در خاک حاصلخیز که قابلیت نگهداری آب در آن زیاد باشد، و همچنین در خاک هایی که پ.هاش آنها بین 7 تا 8 باشد تولید می شود. این گیاه نسبت به گندم در برابر خشکی مقاوم تر است و بنابراین در آب و هوایی که آب، سبب محدود کردن تولید غلات می شود، جو می تواند بیشترین محصول را تولید کند. در شرایط دیم هم عملکرد جو بهتر از گندم و چاودار می باشد. تولید جو در همه نوع زمینی با بارندگی سالیانه 200 تا 250 میلیمتر امکان پذیر است.

جو نسبت به دمای بالا (بیش از 32 درجه سانتی گراد) مقاوم است. اما در شرایط آب و هوای مرطوب، در برابر دمای بالا بسیار حساس است.

دانه جو نسبت به گندم برای جوانه زدن به رطوبت کمتری نیاز دارد. در مواردی که پس از جوانه زدن دانه، گیاه به علت کمبود رطوبت خشک شود، با فراهم شدن شرایط مساعد رطوبتی، گیاه رشد مجدد خود را با شدت بیشتری آغاز می نماید.

جو از لحاظ مقاومت به سرما، نسبت به گندم در ردیف پایین تری قرار می گیرد. بنابراین به نظر می رسد که کشت جوی پاییزه در مناطق سردسیر چندان اطمینان بخش نباشد.

در مقایسه با سایر غلات، جو نسبت به شوری خاک، چه در مرحله جوانه زنی و چه در مراحل دیگر مقاوم تر است.

 

در خصوص واکنش به دما، سه نوع جو موجود است:

1.      نوع بهاره که به سرما حساس بوده و بنابراین در بهار کاشته می شود.

2.      نوع پاییزه که در فصل پاییز کاشته می شود و تا فرا رسیدن فصل بهار، سنبله تولید نمی کند.

3.   نوع حد واسط که نسبت به سرما مقاومت کمتری داشته و در نقاط نسبتاً گرمسیر در هر دو فصل بهار و پاییز کشت می شود.

جوی بهاره و پاییزه را نمی توان همچون گندم بهاره و پاییزه که تفاوت دانه آنها کاملاً مشخص است، تشخیص داد.


جوی پاییزه در بسیاری از نواحی نیمه خشک که بارندگی آنها غالباً در فصول گرم سال (بهار و تابستان) انجام می شود، تقریباً 10 تا 14 روز زودتر از گندم پاییزه کاشته می شود. جوی بهاره را هم تا آنجا که امکان دارد باید زودتر کاشت. البته جو نسبت به سرمای بهاره (دمای زیر صفر) نسبت به گندم حساس تر است. کشت زودتر جوی بهاره سبب می شود که محصول جو قبل از فرا رسیدن ایام گرم و خشک، برسد. تأخیر در کشت جو سبب لاغری دانه، عملکرد پایین و... می شود.
در خصوص واکنش به دما، سه نوع جو موجود است: نوع بهاره که به سرما حساس بوده و بنابراین در بهار کاشته می‌شود. نوع پاییزه که در فصل پاییز کاشته می‌شود و تا فرا رسیدن فصل بهار، سنبله تولید نمی‌کند. نوع حد واسط که نسبت به سرما مقاومت کمتری داشته و در نقاط نسبتاً گرمسیر در هر دو فصل بهار و پاییز کشت می‌شود. جوی بهاره و پاییزه را نمی‌توان همچون گندم بهاره و پاییزه که تفاوت دانه آنها کاملاً مشخص است، تشخیص داد. جوی پاییزه در بسیاری از نواحی نیمه خشک که بارندگی آنها غالباً در فصول گرم سال (بهار و تابستان) انجام می‌شود، تقریباً 10 تا 14 روز زودتر از گندم پاییزه کاشته می‌شود. جوی بهاره را هم تا آنجا که امکان دارد باید زودتر کاشت. البته جو نسبت به سرمای بهاره (دمای زیر صفر) نسبت به گندم حساس تر است. کشت زودتر جوی بهاره سبب می‌شود که محصول جو قبل از فرا رسیدن ایام گرم و خشک، برسد. تأخیر در کشت جو سبب لاغری دانه، عملکرد پایین و... می‌شود.

 

کود

جو هم مانند دیگر گیاهان خانواده گندمیان، مراحل رشد مختلفی دارد که زمان هر مرحله تحت تأثیر عوامل مختلف قرار می گیرد. یکی از عوامل مؤثر در رشد گیاه، خاک و البته استفاده از کود می باشد. نیازهای کودی جو مشابه گندم است. پایین بودن میزان نیتروژن و فسفر و تا حدی پتاسیم خاک، می تواند عملکرد جو را محدود نماید. البته استفاده از کود به منظور تولید حداکثر محصول، باید بر مبنای آب قابل مصرف برای گیاه باشد. همچنین برای تولید جو به عنوان خوراک دام، میزان کود مصرفی معمولاً زیادتر از کود مصرفی برای گیاه جو است که برای مصارف دیگر از جمله تهیه ی فراورده های تخمیری کشت می شود. معمولاً مصرف 50 تا 60 کیلوگرم نیتروژن در هر هکتار، می تواند عملکرد جو را به نحو مطلوبی افزایش دهد.

 

آفات و بیماری های جو

جو نسبت به بیماری های قارچی فوق العاده حساس است. سیاهک یکی از مهم ترین این بیماری هاست.

سیاهک پنهان جو، عامل قارچی به نام U.hordei می باشد. در این بیماری، توده ای از اسپورهای سیاه رنگ جای محتویات دانه را می گیرد. اسپور بیماری در سطح دانه یا داخل خاک قرار می گیرد. زمانی که بذر جوانه می زند، اسپور هم جوانه زده و به گیاه جوان حمله می نماید. شیوع این بیماری در خاک های اسیدی بیش از خاک های خنثی یا خاک های آهکی پ.هاش بیشتر از 7 است.

سیاهک آشکار، به وسیله ی قارچی به نام U.gnuda ایجاد می شود. در این بیماری، توده ای از اسپورهای سیاه رنگ، جای همه اعضای گل را می گیرند. پس از متلاشی نمودن گل، اسپور سیاهک با باد و باران پخش شده و به تمام کلاله های بوته های آلوده نشده هم می رسد و انتشار می یابد.

زنگ ساقه، زنگ برگ و زنگ های نواری هم از دیگر بیماری های قارچی هستند که به خصوص در نقاط گرم و مرطوب زیان های فراوانی به جو وارد می کنند.
جو نسبت به حمله سفیدک که عامل آن Erysiphia grarninis است بسیار حساس است. این
بیماری، معمولاً در خاکی که میزان نیتروژن آن بالا باشد، بیشتر انتشار می یابد. البته گرد گوگرد می تواند این بیماری را کنترل نماید.

از سایر بیماری های جو می توان پوسیدگی ریشه، لکه سیاه، سوختگی و انواع بیماری های ویروسی را نام برد.

برداشت جو

معمولاً جو را هنگامی که رطوبت دانه بین 30 تا 40 درصد باشد، برداشت می کنند. در این میزان رطوبت، دانه ها چاق تر است. با توجه به این که میزان رطوبت برای انبار کردن دانه بالاست، باید به طرق مصنوعی دانه را خشک نمود تا از گرم شدن و فساد بعدی دانه جلوگیری به عمل آید.

جو بدون پوشينه معمولاً زودتر ازجو معمولي وگندم رسيده و زمان برداشت آن يا كمباين زماني است كه رطوبت دانه به كمتر از 13-14 درصد رسيده است .

موارد مصرف جو

از جو استفاده های مختلفی می کنند. بخش قابل توجهی از آن را به صورت درسته یا نیم کوب به عنوان خوراک دام مورد استفاده قرار می دهند. ارزش غذایی دانه جو به دلیل غلاف و پوشینک های داخلی و خارجی غیر مغذی آن، تقریباً 5 درصد از دانه ذرت کمتر است. البته امروزه سعی می شود با اصلاح نژاد جو، انواعی با میزان بیشتری پروتئین و اسید آمینه های ضروری به خصوص لیسین تولید شود.

از جو در پخت و پز برای تهیه ی انواع نان و سوپ استفاده می شود. برای تهیه ی برخی غذاهای کودک هم از جو استفاده می کنند. بعضی انواع جو را پوست کنده یا نیم کوب می کنند و پس از جدا نمودن غلاف، در تهیه سوپ به کار می برند.

در صنعت نانوایی ایران از جو بسیار کم استفاده می کنند. در صورتی که مهندسین ژنتیک بتوانند ارزش غذایی این دانه خوراکی را بهبود بخشند، جو می تواند به عنوان یکی از غلات مهم همچون گندم در تهیه ی انواع غذاها و نان ها به کار رود.

در برخی کشورها از جو در فراورده های تخمیری استفاده می شود. مثلاً از دانه جو برای تهیه ی مالت استفاده می نمایند. معمولاً از دانه های چاق و یکنواخت و همچنین دانه هایی که شکسته نباشند و پوست آنها کنده شده باشد، در تهیه ی این فراورده ها استفاده می کنند. همچنین روشن بودن رنگ دانه، داشتن قدرت جوانه زنی سریع و یکنواخت و همچنین داشتن 10 تا 13 درصد پروتئین در دانه، از جمله خصوصیات جوهایی محسوب می شود که در تهیه ی این گونه فراورده ها از آنها استفاده می شود.

 

خواص جو

جو پوست كنده كه هنوز سبوس آن جدا نشده 2)جو پوست كنده كه پوست آن گرفته شده است. جو سفيد كه پوست وسبوس آن گرفته شده است و بنام جو مرواريدي معروف است . جو از نظر طب قديم ايران سرد و خشك است.

  • غذايي بسيار مقوي است .
  • خاصيت نرم كننده دارد .
  • در قديم از جو زیاد استفاده مي كردند .
  • براي نقرس مفيد است .
  • جوشانده جو داروي خوبي براي مبتلايان به تب و كم خوني و سوء هاضمه است .
  • ماء الشعير براي درمان سل ،‌زخم هاي ريوي و سردرد گرم مفيد است .
  • ماء الشعير خون ساز است و زود هضم مي شود.
  • ماء الشعير را با خشخاش كوبيده براي سردرد مفيد است .
  • براي درمان نقرس پماد در جو را با آب بر روي قسمت هاي دردناك بگذاريد .
  • جو را با شكر مخلوط كرده غذاي خوبي براي اطفال است .
  • بيسكوبيت جو بهترين دارو براي درمان يبوست است و حتي نفخ و شكم درد را از بين مي برد.
  • سرد مزاجان بايد جو را با شكر بخورند.
  • كشك الشعير براي مزاج هاي گرم و اسهال هاي صفراوي مفيد است .
  • براي برطرف كردن گلو درد و ورم گلو كشك الشعير را قرقره كنيد .
  • براي پائين آرودن كلسترول از جو استفاده كنيد .
  • جو چون داراي پروتئاز مي باشد بنابراين از سرطان جلوگيري مي كند .

منابع:

www.daneshname.roshd.ir1.

www.fa.wikipedia.org2.

www.jago.ir  .3

www.profiles.roshd.ir.4

5. www.sid.ir

 


? رضا شهولی | در شنبه ششم تیر 1388 ساعت 22:29 | پیوند |
هورمونها

اکسینها
فراوانترین اکسین طبیعی اسید اندول استیک است. مناطقی از گیاه که فعالیتهای رشد و نمو در آنها شدید است معمولا بیشترین مقدار اکسین را تولید می‌کنند. بدین ترتیب مریستمهای مختلف از جمله مریستم نوک ساقه ، مریستم نوک ریشه و کامبیومها سرشار از اکسین هستند. اکسینها علاوه بر تاثیری که در افزایش طول یاخته دارند، در کنترل ریزش پاییزی برگها و میوه‌ها ، جلوگیری از رشد ریشه‌های نابجا، رشد گل و میوه در بسیاری گیاهان دخالت می‌کنند.
این هورمون به مقدار کم برای رشد ریشه لازم است و افزایش جزئی آن از رشد ریشه جلوگیری می‌کند. اکسین سبب نسخه برداری Rna از Dna و در نتیجه افزایش سنتز پروتئین می‌شود. در بسیاری از دو لپه‌ایها رشد جوانه‌های جانبی به وسیله اکسین متوقف می‌شود. اکسین همچنین در بازدارندگی فعالیت فصلی کامبیوم آوندی و نمو چوب پسین نقش دارد.
جیبرلینها
پژوهشگران ژاپنی هنگام پژوهش بر روی نوعی بیماری قارچی برنج که باعث دراز شدن غیر طبیعی گیاه نورسته می‌شود جیبرلینها را کشف کردند. این قارچ ماده‌ای به نام جیبرلین A را ترشح می‌کند که وقتی آن را روی بوته‌های سالم برنج بپاشند، در آنها هم نشانه چنین بیماری مشاهده می‌شود. جیبرلین A مخلوطی از شش نوع ترکیب شیمیایی کاملا متمایز است. تاکنون در حدود 84 نوع جیبرلین متفاوت بطور طبیعی در گیاهان شناخته شده‌اند. مهمترین اثر جیبرلینها در افزایش طول ساقه‌ها است. جیبرلینها همچنین سبب تمایز یاخته‌ای می‌شوند. در گیاهان چوبی ، جیبرلینها سبب تحریک کامبیوم آوندی جهت تولید آبکش پسین می‌شوند.


جیبرلین
بطور کلی تمام جنبه‌های مختلف رشد و نمو در گیاهان از رویش دانه تا تشکیل میوه می‌توانند تحت تاثیر جیبرلینها قرار بگیرند. اثر تحریک کنندگی جیبرلین در رشد ساقه ، بویژه در ساقه‌های گیاهان طوقه‌ای ، با افزایش ابعاد یاخته و تعداد آن آشکار می‌شود. جیبرلینها به مقادیر مختلف در همه بخشهای گیاه وجود دارند. ولی بیشترین مقدار آنها در دانه‌های نارس دیده شده است. بطور کلی رویش دانه در نتیجه تغییر واکنشهای متابولیسمی از صورت کاتابولیسمی به آنابولیسمی حاصل می‌شوند و جیبرلین باعث افزایش فعالیت و یا سنتز گروه ویژه‌ای از آنزیمها می‌گردد که متابولیسم قطعات 2 کربنی را تغییر داده موجبات سنتز ترکیبات حد واسط را فراهم می‌آورد.

سیتوکینینها
سیتوکینینها شامل گروهی از ترکیبات محرک رشد هستند که فرآیند تقسیم را در یاخته‌ها تحریک می‌کنند. سیتوکینینها در تمام مراحل رشد گیاهان دارای نقش هستند این ترکیبات بر روی متابولیسم از جمله فعالیت آنزیمها و بیوسنتز مراحل رشد تاثیر می‌گذارند و همچنین در ظهور اندامکها و انتقال مواد غذایی در گیاهان موثر بود و مقاومت گیاه را نسبت به عواملی مانند پیری ، آلودگیهای ویروسی و علفکشها و همچنین دمای پایین افزایش می‌دهند.
سیتوکینینها ابتدا در شیر نارگیل که آندوسپرم مایع است پیدا شدند. اگر به محیط کشت بافت ساقه تنباکو سیتوکینین اضافه شود یاخته‌های غول پیکر بوجود می‌آیند یعنی سیتوکینین باعث بزرگ شدن یاخته‌ها می‌شود. سیتوکینین مصنوعی که بیشتر در تحقیقات بکار می‌رود، کینتین نام دارد. مجموع کینتین و اسید اندول استیک سبب تسریع تقسیم یاخته‌ای و در نتیجه تولید یاخته‌های بیشمار می‌شود. سیتوکینینها در چیرگی راسی (تسلط انتهایی) دخالت دارند با وارد کردن این هورمون در محل جوانه‌ها از رشدشان جلوگیری می‌شود. نقش دیگر سیتوکینینها جلوگیری از پیری برگهاست.
اتیلن
اتیلن از لحاظ آن که به حالت گاز است یک هورمون غیر معمولی است. در اوایل قرن نوزدهم ، پرورش دهندگان میوه کوشیدند تا رنگ و طعم مرکبات را با قرار دادن آنها در اتاقی که با بخاری زغال سنگی گرم می‌شد مرغوبتر کنند. مدتها تصور می‌شد که گرما سبب رسیدن میوه می‌شود. سپس پژوهشهای فراوان نشان داد که در حقیقت فرآورده‌های کروسن سبب رسیدن میوه ها می‌شوند. از بین این فرآورده‌ها ، گاز اتیلن ، گاز بسیار فعال تشخیص داده شد. به دنبال آن دانسته شد که اتیلن بوسیله گیاهان هم تولید می‌شود. این گاز قبل از رسیدن میوه‌ها در گیاه تولید می‌شود و مسئول تغییرات رنگ ، بافت و ترکیبات شیمیایی هنگام رسیدن آنهاست.
اکسین در تراکم معین سبب تولید مقدار زیادی اتیلن در گیاه می‌شود. هنگامی که پیری برگ آغاز می‌شود اتیلن تنظیم کننده اصلی ریزش برگ است این گاز سبب تسریع در سنتز آنزیم سلولاز و آزاد شدن آن می‌شود. این آنزیم دیواره‌های یاخته را از بین می‌برد. اگر پیش از آغاز پیری برگ اکسین به آن اضافه شود، از پیری برگ جلوگیری می‌گردد. ولی پس از تشکیل لایه ریزش ، اکسین ریزش برگ را با تحریک تولید اتیلن ، تسریع می‌کند.
اسیدآبسیزیک
این هورمون سبب خواب گیاه می‌شود. آغشته کردن جوانه‌های رویشی به اسید آبسیسیک آنها را به جوانه‌های زمستانی تبدیل می‌کند. بدین ترتیب که این اسید بیرونی‌ترین برگهای مریستمی را به پولک مبدل می‌سازد. این هورمون در دانه‌های بسیاری از گونه‌های گیاهی وجود دارد و سبب خواب دانه می‌شود. اسید ابسیسیک سبب بسته شدن روزنه‌ها به هنگام کم آبی می‌شود تا از تعرق جلوگیری کند. بدین سبب این هورمون به عنوان محافظ گیاه در مقابل شرایط نامساعد محیطی شناخته شده است.


اسید ابسیسیک همچنین از تاثیر جیبرلین بر تولید جوانه‌ها جلوگیری می‌کند و این بازدارندگی بوسیله سیتوکینین برگشت پذیر است. اسید ابسیسیک علاوه بر تاثیر بر خواب جوانه و دانه و جداشدن برگ و میوه از گیاه بر رشد گیاه و تشکیل گل نیز اثر بازدارنده و یا گاهی محرک دارد. این ماده بر رشد قسمتهای مختلف بسیاری از گیاهان اثر بازدارنده دارد و اثر ترکیبات طبیعی محرک رشد را خنثی می‌کند.

 


? رضا شهولی | در جمعه بیست و هشتم فروردین 1388 ساعت 10:18 | پیوند |
نقش آب در بخشهای مختلف

استفاده بهینه و کارا از منابع طبیعی و خدادادی است. اگر کشوری بخواهد با کاروان تمدن و توسعه حرکت کند ناچار است از منابع طبیعی خود استفاده لازم و مطلوب را بنماید. آب یکی از این منابع طبیعی است که در زندگی روزمره انسان‌ها و کشورها و تداوم تولیدات نقشی فوق العاده دارد. تا جایی که خداوند سبحان در اهمیت و نقش آب در زندگی موجودات می فرماید: ما حیات و زنده بودن موجودات را به واسطه آب قرار دادیم.

وجعلنا من الماء کل شیء حی ( سوره انبیا آیه 30)
بیشتر کاسته و به بخش صنعت و خانگی افزودند مانند( ژاپن-چین- کره -مالزی) و این نشان از افزایش مصرف آب در بخش صنعت و خانگی را دارد اما اگر آب بخش کشاورزی ساماندهی نشود بحران را به دنبال دارد( تحلیل جدول موسسه منابع جهانی2001 م) با افزایش نرخ‌های مصرف آب بین سال‌های 1995 تا 2025 م پیش بینی می‌شود که به یکی از راه‌های توسعه کشورها و حرکت آنها به سوی تمدن و رفاه عمومی، استفاده بهینه و کارا از منابع طبیعی و خدادادی است.
اگر کشوری بخواهد با کاروان تمدن و توسعه حرکت کند ناچار است از منابع طبیعی خود استفاده لازم و مطلوب را بنماید. آب یکی از این منابع طبیعی است که در زندگی روزمره انسان‌ها و کشورها و تداوم تولیدات نقش فوق العاده دارد. تا جایی که خداوند سبحان در اهمیت و نقش آب در زندگی موجودات می فرماید: ما حیات و زنده بودن موجودات را به واسطه آب قرار دادیم.
پس آب یک عنصراصلی توسعه پایدار است و در سلامتی و تندرستی و زندگی انسان‌ها و افزایش و کاهش جمعیت به انحای مختلف نقش داشته و کمک می‌کند تا انسان‌ها و کشورها از توسعه اقتصادی، اجتماعی، سیاسی برخوردار گردند.
همچنین اکوسیستم‌ها، پیوندی ناگسسته با آب دارند. آب یکی از چالش‌های قرن حاضر است که می تواند سر منشا بسیاری از تحولات مثبت و منفی جهان قرار گیرد. در حدود 71 درصد از سطح کل زمین را آب پوشانده که از این مقدار حدود 5/97 درصد آب کره زمین را دریاها و دریاچه ها که آب شورند تشکیل می دهد و حدود 5/2 درصد باقی مانده آب شیرین است که در زمین وجود داشته و از این مقدار 3/0 درصد آب رودخانه ها 8/30 درصد آب‌های زیر زمینی و 9/68 درصد یخچال‌ها و پوشش دائمی برف کوةهاست. ( احمد زاده-نشریه سبا- 83)
حال با توجه به آمار ارایه شده، رشد جمعیت و توسعه شتابان اقتصاد و گرم شدن زمین در اثر گازهای گلخانه ای، تشدید مصرف و استفاده نامطلوب از منابع آب در دهه‌های گذشته و حال، منجر به عدم تعادل بین آب موجود و آب مورد نیاز گردیده است و این عدم تعادل، بحران واقعی را در بسیاری از مناطق جهان به علت کم آبی، آلودگی کیفی آب و تخریب منابع آب شیرین گسترش داده است تا جایی که پیش بینی شده است که تا سال 2025 م تقریبا 5/3 میلیارد نفر در کشورهای دچار بحران آب زندگی کرده و کمتر از 2/1 میلیارد نفر به آب سالم دسترسی داشته و تا سال 2050 م بیش از 5/4 میلیارد نفر از مردم جهان در معرض صدمات و زیان‌های ناشی از کمبود و آلودگی آب قرار خواهند گرفت.( غرجستانی- اهمیت آب در روند توسعه کشورها - 85)
کمبود آب تاثیر شدیدی در دسترسی به غذا، سلامتی انسان، معیشت و توسعه اقتصادی دارد. میانگین سرانه آب مصرفی در پایتخت کشورهای آسیایی کمی بیشتر از نصف میانگین جهانی است و از آنجایی که آسیا و اقیانوسیه تقریبا 60 درصد مردم جهان و حدود 70 درصد مردم فقیر دنیا رادر خود جای داده ( یاتسوکا کاتااوکا-ترجمه مددی-85 ) ارزش این مایه حیات و کمبود ان را بیشتر نمایان کرده و صرفه جویی و آموزش استفاده صحیح و اصولی از آب شیرین برای جلوگیری از فقر و توسعه اقتصادی و اجتماعی می طلبد.
ایران به عنوان کشوری واقع در منطقه خشک و نیمه خشک جهان در قاره آسیا با روند رو به تزاید جمعیت، عدم تناسب زمانی و مکانی بارش‌ها، رشد روزافزون مصارف آب، عدم صرفه جویی و استفاده‌های ناصحیح از آب شرب با چالش‌ها و معضلات جدی در زمینه تامین آب روبرو خواهد شد.
لذا توجه مسوولان و همه مردم ما در توجه به اهمیت و نقش آب که هر ساله اجلاس‌ها و کنفرانس‌های منطقه ای و بین المللی در جهان( اجلاس ژوهانسبورگ، ریو، پنم پن panom pen و...) برگزار گردیده و 22 مارس را روز جهانی آب معرفی کرده اند ( شیخی- 75- 169)،خالی از فایده نیست. تصفیه آب و بهداشتی بودن آن در جهان بسیار اهمیت دارد تا جایی که سالانه مرگ و میر تقریبا 3 میلیون انسان را به بیماری‌های مرتبط با آب (ونت‌های مرتبط با آب، غیر مطمئن و غیر بهداشتی بودن آب و بهداشت فردی ضعیف) مرتبط دانسته و نمونه آن را مرگ و میر 4/3 میلیون انسان در سال 1998 م مثال می‌زنند. آب کالای اقتصادی است و فقرا نسبت به مسایل آب آسیب پذیرترند و دسترسی کمتر به آب سالم و امکانات بهداشتی دارند.
در ادامه بحث نقش آب را در کشاورزی، صنعت و مصارف خانگی مورد بررسی قرار می دهیم که باید گفت: با وجود کاهش آب قابل مصرف، تقاضای آب برای کشاورزی، صنعت و خانگی در حال افزایش است و این تقاضا نتیجه رشد جمعیت و توسعه شتابان اقتصاد است. ( موسسه منابع جهانی2001 م)
در کل سطح جهان حدود 40 درصد محصولات زمین نیازمند آب است و این محصولات منبع تولید 70 درصد مواد غذایی جهان است ( بانک توسعه آسیا 2001 م) قاره آسیا حدود 70-65 درصد از نواحی آبیاری شده جهان را به خود اختصاص داده که کشورهای چین و هند و اندونزی دارای بیشترین زمین‌های آبی در منطقه بوده که از سال 1950 م همزمان با انقلاب سبز بیشتر آب‌های استحصالی به بخش کشاورزی اختصاص می یافت (کشور ایران که 93 درصد آب استحصالیش به بخش کشاورزی اختصاص می یافت) زیرا شیوه های رایج کشاورزی به آب فراوان نیازمند بود و تامین غذا به مقدار زیاد به آبی بستگی دارد که به بخش کشاورزی اختصاص داده می شد.
با افزایش جمعیت تقاضا برای مواد غذایی افزایش یافت و این عمل باعث افزایش بهره برداری از آب‌های زیر زمینی شده و این چرخه سیکل هیدرولوژیکی را ضایع کرده و به اکوسیستم‌های آب شیرین صدمه زده و سبب فرسایش و شوری خاک می گردد. پس از شروع انقلاب صنعتی در غرب و ادامه آن و سکونت بیشتر مردم در شهرها، سیاست گزاران را متوجه بخش صنعت و خانگی کرد. تا جایی که در سال 2001-2000 میلادی اکثر کشورهای آسیا از سهم آب بخش کشاورزی حدود 70 تا 345 درصد برسد ( ADB 2001 م) و رشد صنعت نیز مصرف مفرط آب را به دنبال خواهد داشت تا جایی که تقاضا برای آب با سرعتی به میزان 3 برابر رشد جمعیت دنیا پیش می رود و بحران طاقت فرسای را به دنبال دارد. چرا که آب سر منشا شادابی، خرمی، سرسبزی، آبادانی، توسعه اقتصادی و اجتماعی و رشد و افزایش جمعیت است.
آب نقش کلیدی در تولید محصولات غذایی و به تبع آن چرخه اقتصادی شدن داشته و از بسیاری از منابع طبیعی مانند نفت و گاز و زغال و... با اهمیت تر است.
در ادامه بحث و در این چکیده تحقیق هدف ما صرفا آشنایی مردم با روند مصرف آب در جهان و بهینه مصرف کردن آن و اینکه آب چه نقشی می‌تواند در توسعه و پیشرفت داشته باشد. بحمداله در کشور ما برنامه های مدون در این زمینه طراحی و در حال اجراست. در پایان جهت آشنایی و استفاده مطلوب از بحث چند پیشنهاد ارایه می‌گردد:
1- آب ارزش اقتصادی دارد و در تمام مصارف رقابتیش بایستی به عنوان یک کالای اقتصادی شناخته شود .
2- آب شیرین یک منبع محدود و آسیب پذیر است که برای حفظ زندگی و توسعه آموزش‌های لازم را می طلبد.
3- احداث تصفیه خانه جهت رفاه و سلامتی شهروندان لازم و ضروری است.
4- رسیدگی به بهداشت آب بخش روستایی مانع از مهاجرت آنها، آبادانی روستاها و سلامتی جامعه را در پی دارد.
5- در بخش خانگی زنان بایستی آموزش دیده و در تهیه و حفظ و مدیریت آب نقش اساسی را داشته باشند .
6- مدیریت و توسعه آب بایستی بر پایه یک نظریه مشترک در بر گیرنده بهره برداران، برنامه ریزان و سیاست گزاران باشد .
7- بخش کشاورزی بایستی ساماندهی شده و از تکنولوژی روز استفاده کند ( جهت هدر رفت آب).
8- در بخش صنعت لزوم تصفیه خانه های صنعتی جهت حفظ محیط زیست و جلو گیری از آلودگی آب‌های سطحی ضروری است.
9- آموزش کشاورزان در آلوده نکردن رودخانه های سطحی توسط سموم دفع آفات و کودهای کشاورزی.
10- احداث بندها و کانال‌ها و شبکه های آبیاری تحت فشار برای بخش کشاورزی و فضاهای سبز شهری الزامیست.
11- احداث سد و سیل بند در مسیر رود خانه های فصلی و دائمی جهت مصارف بخش کشاورزی، صنعت، خانگی و جلو گیری از تخریب محیط زیست لازم و ضروری است.
12- در بخش خانگی با ساخت شیر آلات و وسایل دیگر با یارانه دولتی جهت هدر رفت آب شرب لازم است.
نویسنده : اسلام احمدیان دانشجوی کارشناسی ارشد پژوهشگری، شرکت آب منطقه ای ایلام



منبع : روابط عمومی شرکت آب منطقه ای ایلام

? رضا شهولی | در دوشنبه هفدهم فروردین 1388 ساعت 17:42 | پیوند |

صفحه نخست
پست الکترونیک
بایگانی
: RSS :






پیوندها

رشیدا

نحوه قرار دادن آهنگ در وبلاگ

رشیدا

دختری که عاشق مادرش بود

رشیدا

منم کشاورز

رشیدا

ترفند

رشیدا

پایان نامه

رشیدا

مقاله

رشیدا

زنبور عسل

Stats Maker